Reactie IVBN op coalitieakkoord
Maak ruimte voor structurele investeringen in de woningbouw
Op 30 januari presenteerden D66, VVD en CDA het Coalitieakkoord 2026-2030: ‘Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland’. IVBN constateert dat het coalitieakkoord op het gebied van wonen en bouwen positieve ambities heeft, maar helaas onvoldoende financiële ruimte biedt voor de aanpak van de woningnood én het investeren in duurzame, leefbare wijken en steden.
Beperkte budgettaire ruimte remt investeringen
Positief is de inzet op rust, stabiliteit en voorspelbaarheid voor het doen van lange termijn-investeringen én het benoemen van de aanpak van het woningtekort als topprioriteit. Tegelijkertijd ziet IVBN dat de coalitie de budgettaire ruimte strak houdt om het begrotingstekort te beperken. Hierdoor laat de coalitie kansen liggen om kapitaal uit de Nederlandse en de internationale markt te mobiliseren voor de leefomgeving. Ook wordt in het akkoord duidelijk dat er meer wordt gestuurd op betaalbare koopwoningen, ten koste van middenhuur, terwijl juist de middenhuur gestimuleerd moet worden voor een toekomstbestendige woningmarkt.
Bouwen naar behoefte
Om de woningnood aan te pakken wil de coalitie voortbouwen op de doelen van de Woontop. De coalitie houdt terecht focus op de noodzakelijke maatregelen om de belemmeringen voor de bouw weg te nemen. Ook gaat het nieuw te vormen kabinet zich inzetten op doorstroming door het stimuleren van de bouw van nieuwe woonvormen voor ouderen en gedeelde woonvormen voor jongeren en studenten. IVBN juicht deze ambities toe, omdat ouderenhuisvesting en woningdelen aansluiten bij de behoefte van de samenleving en dus essentieel zijn voor een toekomstbestendige woningmarkt.
IVBN heeft daarentegen grote zorgen om het voornemen van de coalitie om te streven naar meer betaalbare koop ten koste van het middenhuursegment. Het middenhuursegment is onmisbaar in een toekomstbestendige woningmarkt en een inhaalslag is hard nodig. De vraag naar betaalbare en flexibele woonopties is ongekend groot, maar het aanbod blijft achter, reden waarom IVBN en AEDES recent gezamenlijk Het Middenhuuroffensief hebben gepresenteerd om de middenhuuropgave stevig aan te pakken.
Wim Wensing, voorzitter IVBN: “De aanpak van de woningnood én het investeren in duurzame, leefbare wijken en steden vraagt om structurele investeringsruimte voor woningen, kantoren, winkels en logistiek vastgoed. Maar van de maatregelen die nodig zijn om de markt meer en versneld te laten investeren zien we helaas erg weinig terug.”
Wim Wensing
Begroting blijft achter bij ambities; concrete stappen voor investeringsklimaat ontbreken
De ambitieuze Woontop-doelstellingen gaan niet gepaard met een bijbehorende begroting: het maatregelenpakket en het beschikbare budget staan niet in verhouding met het bedrag van jaarlijks €3-5 miljard dat de 12 brancheorganisaties van de Woningbouwcoalitie hebben berekend als noodzakelijk om de doelen te halen.
Hoewel de coalitie stelt dat het investeringsklimaat op de huurmarkt moet verbeteren zodat het aanbod van huurwoningen kan toenemen, blijft in het coalitieakkoord onduidelijk hoe beleid privaat kapitaal in de bouwopgave zal stimuleren. Concrete stappen om nationaal én internationaal kapitaal aan te trekken, ontbreken. Positieve ontwikkelingen zijn de verlaging van de overdrachtsbelasting voor woningen van 8% naar 7% en het doorzetten van de Impulsaanpak winkelgebieden. Daarmee gaat de coalitie echter te voorzichtig te werk. Om te bouwen aan toekomstbestendige leefomgevingen, waar werken, recreëren en wonen met elkaar zijn verbonden, is meer nodig. Voor commercieel vastgoed blijft de overdrachtsbelasting ongekend hoog met 10,4%, waardoor investeringen in deze sector niet worden gestimuleerd. Een verdere verlaging van de overdrachtsbelasting naar 6% voor alle sectoren blijft noodzakelijk.
Integrale oplossingen woningtekort noodzakelijk
IVBN is ervan overtuigd dat het oplossen van het woningtekort alleen mogelijk is als er integrale oplossingen komen en alle partijen hun belangrijke rol kunnen vervullen. Voor het haalbaar maken van de tienduizenden sociale, midden en vrije sector huurwoningen per jaar heeft IVBN, tezamen met AEDES, Neprom, Vastgoed Belang en SPPV, in december 2025 een integraal maatregelenpakket neergelegd. Het is teleurstellend dat er in het coalitieakkoord maar een beperkt deel is overgenomen.
IVBN is blij dat de coalitie expliciet maakt dat rust, stabiliteit en voorspelbaarheid nodig zijn en de wens uitspreekt tot samenwerking met de private sector om lange termijn-oplossingen te vinden voor de grote transities en uitdagingen in ons land. IVBN draagt hieraan graag bij en ziet uit naar een constructieve samenwerking.